Baza wiedzyOszczędności i waluty

Ile koszuje wesele? O jakich kosztach trzeba pamiętać?

Baner

Nie ma wątpliwości, że ślub i wesele to jeden z najważniejszych momentów w życiu. Spotkania z rodziną, przyjaciółmi, ale przede wszystkim – kolosalna zmiana w twoim życiu.

Z pewnością chcesz, by ten dzień był nie tylko wyjątkowy – chcesz, by był on absolutnie perfekcyjny. Kluczem do sukcesu jest w tym wypadku planowanie – a więc i planowanie tak przyziemnych spraw jak wydatki z nim związane.

Wiele par zastanawia się, ile faktycznie będzie kosztowało ich wymarzone wesele. Jeśli nie jesteś jednym z tych szczęśliwców, którym rodzice zapowiedzieli, że pokryją wszystkie koszty, to lepiej zaopatrz się w ołówek, notatnik oraz kalkulator i zacznij skrupulatnie liczyć.
Moje wielkie wesele – ile to kosztuje?

Po pierwsze – ilu gości?

Pierwszym, absolutnie podstawowym wyznacznikiem jest określenie liczby gości. Nie ma co ukrywać, że to właśnie ten aspekt w największym stopniu przełoży się na koszt wesela. Tym bardziej, że przy przygotowywaniu listy gości bardzo szybko okazuje się, że nawet w założeniu małe i kameralne wesele potrafi błyskawicznie przerodzić się w imprezę nawet na kilkaset osób. Spójrz na to w ten sposób – Państwo Młodzi, świadkowie, do tego najbliższa rodzina, czyli rodzeństwo, rodzice i dziadkowie to już zwykle ponad 20 osób.

Tym samym przekraczasz już rozmiar “wystawnego obiadu”, który jesteś w stanie przygotować na własną rękę i zorganizować w domu. Jeśli dorzucisz do tego rodzeństwo rodziców, wraz z ich dziećmi, a ponadto kilku nieco dalszych wujków i ciotki (bo przecież jesteście z nimi zżyci), a do tego pomnożysz razy dwa, bo przecież zapraszasz rodzinę zarówno od strony Panny Młodej, jak i Pana Młodego, to “nagle” okaże się, że gości jest już prawie setka.

A jeszcze nie doszliśmy do koleżanek i kolegów! Zatem, jedną z pierwszych decyzji jaką musisz podjąć ze swoją drugą połówką jest, czy decydujecie się na ostrą selekcję gości, stawiając na kameralne spotkanie, czy może jednak trzeba pogodzić się z licznym gronem i ponad setką gości. I nie zdziw się, jeśli przekroczysz dwie setki.

Odpowiednie miejsce

Dopiero mając kompletną listę gości możesz przystąpić do dalszych działań. Jednym z pierwszych będzie znalezienie odpowiedniej sali weselnej. Imprezy organizowane w domu już dawno odeszły do lamusa. Dlatego warto rozejrzeć się za odpowiednio dużą restauracją, hotelem lub domem weselnym. Oczywiście dużą popularnością cieszą się wesela organizowane w wiejskich chatach, czy przysłowiowych remizach strażackich, ale wbrew pozorom taka impreza może być dużo bardziej kosztowna niż dom weselny.

Mając przewidywaną liczbę gości musisz jak najszybciej zarezerwować termin – niektóre domy weselne potrafią mieć komplet na kilka lat do przodu! Koszt rezerwacji sali nierzadko nie jest liczony osobno, a jest wliczany w koszt “talerzyka”, czyli cateringu dla jednej osoby. Jednak o kwestiach związanych z jedzeniem przeczytasz w oddzielnym akapicie.

Zaproszenia

Wszystkich gości należy odpowiednio wcześnie poinformować i przekazać stosowne zaproszenia. Najlepiej, oczywiście, jeśli zrobisz to osobiście. Oznacza to, że do każdego z listy gości należy odwiedzić – a to z pewnością zajmie dużo, dużo więcej czasu, niż przypuszczasz. Po pierwsze dlatego, że do każdego zapraszanego trzeba dojechać, i już to potrafi zająć naprawdę sporo czasu.

Po drugie, musisz wziąć pod uwagę, że w większości wypadków zostaniecie zaproszeni na przysłowiową kawę i ciastko. Szczególnie jeśli są to członkowie rodziny, z którymi widujesz się rzadko, czy też członkowie rodziny twojej drugiej połówki, których jeszcze nie było okazji poznać. Założenie, że jednego dnia uda się dostarczyć jedno zaproszenie wcale nie będzie grubą przesadą. Pamiętaj też, że sam dojazd też nierzadko wiąże się z wydatkami – koniecznie weź je pod uwagę kalkulując koszty wesela. Kolejnym aspektem jest samo zaproszenie – tu można zarówno zakupić gotowe wzory, jak i przygotować je samemu.

Jeśli decydujesz się na zakup, to warto rozważyć zarówno te gotowe wzory prezentowane przez dostępnych na rynku producentów, jak i opracowanie własnych. Zwykle wykorzystanie gotowych wzorów wychodzi nieco taniej – naprawdę ładne zaproszenia możesz dostać już za około 3 złotych od sztuki. Najtańszą opcją wydaje się przygotowanie zaproszeń samemu, jednak tu warto podliczyć włożony nakład czasu i pracy – a czasu, szczególnie przed weselem, nie będziesz mieć zbyt wiele. Z kolei jeśli chcesz by zaproszenia były absolutnie unikatowe, to możesz zlecić ich opracowanie i wydruk w zakładzie poligraficznym.

Pamiętaj, że zaproszenie powinno być wręczone w kopercie. Większość gotowych zaproszeń ma załączoną kopertę w odpowiednim rozmiarze. Jeśli decydujesz się na samodzielne wykonanie zaproszeń lub ich druk według przygotowanego przez siebie wzoru, to nie zapomnij o zakupieniu kopert adekwatnej wielkości. Zwróć też uwagę, że jeśli wybierzesz zaproszenia o nietypowym kształcie lub rozmiarze, to może to być spory problem.

Noclegi

Czasy, gdy małżonkowie zwykle pochodzili z jednej społeczności, a nierzadko z jednego osiedla, czy wioski, dawno minęły. W erze globalizacji, błyskawicznej komunikacji i mobilności nierzadko zdarza się, że narzeczeni pochodzą z kompletnie odmiennych środowisk – czasem nawet z różnych państw. Coraz częściej zdarza się też, że całe rodziny są rozproszone po całym kraju, nierzadko też okazuje się, że krewni wyemigrowali za granicę, czy nawet na inny kontynent.

Prawie na pewno zatem zdarzy się, że część gości będzie wymagała przenocowania. Tu sprawa jest delikatna – jeśli są to pojedyncze osoby, to można próbować poprosić na przykład rodziców o przenocowanie przysłowiowego wujka i ciotki. Jeśli jednak narzeczeni pochodzą z różnych regionów, co nie jest w końcu taką rzadkością, to może się okazać, że trzeba przenocować prawie pół wesela! I tu warto zwrócić uwagę – jeśli zapraszasz gości, to wypada zapewnić im nocleg. Oznacza to, że koszty zakwaterowania powinniście wziąć na siebie.

Na szczęście wiele domów weselnych dysponuje niewielkimi i tanimi pokoikami na taką ewentualność. Jeśli organizujecie w danym miejscu wesele, to możecie liczyć na naprawdę symboliczną opłatę, a może się zdarzyć, że kilka pokoi da się zorganizować niejako “w cenie” wesela.

Transport, czyli autobus i samochód

W kwestii transportu rozważyć należy dwie kwestie – transportu samej Pary Młodej oraz transport gości. Te drugą kwestię warto rozeznać już w trakcie zapraszania gości, szczególnie jeśli impreza miałaby się odbywać poza miastem. Z drugiej strony może się też okazać, że nie będzie potrzeby organizowania przejazdu, gdyż wszyscy dotrą własnymi samochodami.

Jeśli jednak nie wszyscy będą w stanie dotrzeć (albo co ważniejsze – wrócić) o własnych siłach, musisz rozważyć wynajęcie busa lub autokaru. Koszt będzie się wahał w zależności od długości przejazdu i rozmiaru auta. Warto też rozważyć, czy byłby to jeden kurs, czy kilka np. jeden po północy, gdzie starsi wiekiem goście zwykle już planują opuszczenie wesela, a drugi nad ranem, dla tych, którzy wolą bawić się do samego końca.

Jeśli chodzi o samochód dla Państwa Młodych, to koszt w dużej mierze zależy od marki samochodu. Nieduży, acz reprezentacyjny sedan wysokiej klasy nierzadko wystarczy, a jest to koszt kilkuset złotych (wliczając koszt kierowcy). Na rynku dostępne są też pełnoprawne, długie limuzyny, a także dorożki i karoce. Te jednak potrafią być już bardzo kosztowne, a ich ceny zwykle ustalane są indywidualnie.

Jednocześnie warto też popytać u znajomych, może się bowiem okazać, iż ktoś posiada odpowiednie auto i udostępni je za zwrot za paliwo i butelkę weselnej wódki.

Ile za jedzenie?

Wybór odpowiedniego menu – zarówno pod względem ilości, jak i jakości, jest bez wątpienia dużym wyzwaniem. Najpierw kwestia ilości: zastanów się – kiedy ostatnio zdarzyło ci się być na weselu, na którym była okazja spróbować wszystkich serwowanych dań i przystawek?

Albo czy pamiętasz wesele, które udało ci się opuścić z pustym brzuchem? Bardzo prawdopodobne, że nie – dlatego pamiętaj, że nie ma sensu przesadzać z ilością jedzenia. Oczywiście, większość domów weselnych nie tylko pozwala zabrać ze sobą niewykorzystane potrawy, ale też nierzadko sami pakują i przygotowują je do odebrania na następny dzień.

Oczywiście, taki “zapas” doskonale nadaje się na późniejsze poprawiny, jednak pamiętaj o tym, by nie przesadzić. Goście po weselu będą z pewnością w dalszym ciągu syci, a w domowych warunkach ciężko przechować duże ilości jedzenia dłużej niż kilkadziesiąt godzin. Jednocześnie, przy ustalaniu menu nie zapomnij o różnorodności.

Zwróć uwagę, że wśród zaproszonych gości mogą zdarzyć się osoby o nietypowych preferencjach kulinarnych – wegetarianie, weganie, osoby nie tolerujące glutenu, czy – bardziej prozaicznie – kobiety w ciąży lub karmiące piersią. Oprócz wyszukanych smakołyków warto więc postawić prostsze, za to uniwersalne, przekąski – tu dobrym pomysłem są różnego rodzaju sałatki, czy pieczone lub grillowane warzywa.

Nie bez znaczenia pozostanie też fakt, iż są one zwykle sporo tańsze. Jeśli chodzi o ceny, to wszystko zależy od lokalu, ale kwota 100-150 złotych za osobę to raczej minimum. Jeśli na przyjęciu będą dzieci, to koniecznie sprawdź, czy nie uda się wynegocjować jakiejś zniżki – czasem małe dzieci dostaną swoją porcję za ułamek standardowej ceny. Pamiętaj jednocześnie, że ciasto i alkohol zwykle nalicza się osobno. A skoro o tym mowa…

Alkohol

Ciężko wyobrazić sobie polskie wesele bez alkoholu. Króluje, oczywiście wódka – nierzadko przecież wspominana w typowo weselnych przyśpiewkach, z tą o “gorzkiej wódce” na czele. Tu sprawa jest więc jasna i nie podlega dyskusji – wódka po prostu musi być. Na szczęście wiele sklepów oferuje specjalne ceny na “wódki weselne”, więc przy większych zakupach można liczyć na przyzwoitą cenę, czyli w granicach 20-30 złotych za butelkę.

Ile zatem zamówić?

lość wódki zależna jest przede wszystkim od liczby gości, ale też i od pory roku. Okazuje się bowiem, że w gorętszych okresach goście preferują lżejsze napoje i drinki. Ponadto nie ma tu też ścisłych reguł – niektórzy radzą liczyć butelkę na parę, inni mówią, że przynajmniej jedna na głowę. Warto też wziąć pod uwagę ilość innych napojów alkoholowych. Jeśli dostępne będą na przykład wina lub piwo, to z pewnością konsumpcja wódki będzie mniejsza. Bardzo popularnym rozwiązaniem jest też serwowanie różnego rodzaju nalewek.

Najlepiej, oczywiście, jeśli są to nalewki samodzielnie robione. Nie tylko będą one obiektem wielu pochwał ze strony gości (i, zapewne, tematem niejednego toastu), ale też mniej nadwyrężą weselny budżet. Inne alkohole, takie jak whisky, brandy, czy likiery nie cieszą się na weselach większą popularnością.

Ciasta i tort

Część domów weselnych współpracuje z cukierniami i może zaproponować ciasta i torty ze sprawdzonego źródła, jednak najczęściej kwestia ta pozostaje w całości do zorganizowania przez Państwa Młodych. Tort weselny, w zależności od rozmiaru i użytych składników to zwykle koszt od 150 do 700 złotych.

Jeśli chodzi o ciasta to tu duże znaczenie będzie miała liczba gości a także to, czy planujesz po weselu każdemu dać kilka kawałków ciasta w plastikowym pudełku. Kwestią otwartą pozostaje też rodzaj podawanych ciast. Generalnie im więcej rodzajów, tym zasadniczo lepiej. Znajmy jednak umiar – dziesięć blach ciasta na 100 osób to stanowczo za wiele. Niezależnie od podjętej decyzji, popularne ciasta to możesz liczyć za około 20-30 złotych za kilogram.

Ile kosztuje fotograf i filmowiec?

Każdy z nas docenia wartościowe pamiątki, zatem z pewnością pragniesz mieć idealne zdjęcia, a może i film ze ślubu i wesela. Stąd pytanie – fotograf, czy filmowiec? A może zdecydować się na obu? Oczywiście, ostateczna decyzja zależy od indywidualnych preferencji, jednak warto zadbać, by przynajmniej fotograf był obecny. Oczywiście, zdecydowanie lepiej postawić na profesjonalistę.

Wprawdzie wiążą się z tym dodatkowe koszty – usługi specjalistów nierzadko będą kosztowały czterocyfrowe sumy, jednak zastanów się – wolisz za dziesięć lat spoglądać na doskonałe, ostre i perfekcyjnei skadrowane zdjęcia robione przez zawodowego fotografa, czy lekko rozmyte fotki zrobione telefonem przez podpitego wujka? Warto też zwrócić uwagę, że album ze starannie wyselekcjonowanymi zdjęciami stanowi niesamowitą pamiątkę samą w sobie.

Dodatkowo kopia takiego albumu stanowić może doskonały prezent dla rodziców lub dziadków. Ponadto z pewnością łatwiej i przyjemniej przejrzeć album, niż na przykład przejrzeć cały film z wesela. Z drugiej jednak strony – profesjonalni operatorzy kamery potrafią przygotować niesamowity materiał, a użycie np. drona z kamerą daje efekt zapierający dech w piersiach.

Niestety, operator kamery to dodatkowy, a przy tym wcale nie taki mały wydatek. Profesjonalne usługi, a tylko takie mają w tym wypadku sens, to kwoty zaczynające się od dwóch tysięcy złotych. Dobry fotograf to kwota nie mniejsza niż tysiąc złotych.

Suknia i garnitur

To są elementy bez których nie odbędzie się żadne wesele. Jakkolwiek panowie mają tendencje do wielokrotnego wykorzystywania ślubnego garnituru przy późniejszych okazjach, to jednak suknia ślubna jest tylko i wyłącznie na ten jeden wieczór. Dlatego też warto zastanowić się nad jej wypożyczeniem lub kupnem używanej. W takiej sytuacji zapłacimy kilkaset złotych. Wiadomo jednak, że każda Panna Młoda chce wyglądać w tym dniu olśniewająco, więc w tym wypadku emocje mogą wziąć górę nad rozsądkiem.

Nowa suknia to wydatek od kilku tysięcy złotych. Wyjątkowe, szyte na miarę kreacje mogą kosztować nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych. Dla porównania – koszulę i garnitur możesz kupić już do tysiąca złotych, a nierzadko w tej cenie znajdą się też buty. Warto jednak na ten cel przeznaczyć nawet i kila razy tyle – dobry garnitur będzie służył przez długie lata.

Obrączki

Obrączki ślubne występują w olbrzymiej gamie kolorów, kształtów i materiałów, z których są zbudowane. Oczywiście pierwszym pytaniem, jakie należy zadać, jest – czy jesteś ograniczony do jakiegoś materiału? Często się bowiem zdarza, że niektóre stopy metali powodują reakcje alergiczną. Dlatego zawczasu sprawdź, czy twój organizm nie zareaguje w ten sposób np. na popularny nikiel.

Jeśli u któregokolwiek z narzeczonych podejrzewa się alergię, to najpierw warto skonsultować się z odpowiednim lekarzem. Jeśli jednak nie ma tego typu ograniczeń, to mamy szeroki wybór, a co za tym idzie – również zakres cenowy jest niezwykle duży. Średnio obrączki będą kosztować 1200 – 1500 złotych. Oczywiście można znaleźć bardzo ładne i dobre jakościowo wyroby już za połowę tej ceny. Jednocześnie nietypowe obrączki, z niezwykłymi elementami np. drewnem, kamieniami, nietypowymi stopami metalu, mogą kosztować kilka, jak i kilkanaście tysięcy.

Fryzjer i kosmetyczka

Dla Pana Młodego sprawa jest raczej prosta, gdyż zwykle fryzjer lub barber w zupełności wystarczą. Choć zabieg kosmetyczny i delikatny makijaż byłby wskazany, to jednak wielu mężczyzn będzie się przed nim zapierać rękami i nogami. Plus jest taki, że w takiej sytuacji budżet powinien się zamknąć w 100 złotych. Zupełnie inaczej sprawa ma się z Panną Młodą – tu bowiem potrzebna jest ścisła współpraca fryzjerki, kosmetyczki i wizażystki. Nierzadko też wymagane jest wykonanie makijażu próbnego i próbnej fryzury.

Dzięki temu możliwe jest sprawdzenie, czy poszczególne elementy współgrają ze sobą. Jednocześnie oszacowanie kosztów jest tu niezwykle trudne, bowiem niektóre kobiety wymagają jedynie delikatnego makijażu, a ponadto będę wyglądały olśniewająco nawet w relatywnie prostych, nie wymagających dużego nakładu pracy, fryzurach. Z kolei Panna Młoda z wymagającą cerą będzie potrzebowała nierzadko kilku zabiegów przed weselem, do tego znacznie bardziej kosztownych kosmetyków. Tu budżet powinien zmieścić się między 150, a 700 złotych.

DJ czy zespół?

Kolejny temat, który budzi wiele kontrowersji. Zdecydować się na zespół, czy lepiej sprawdzi się puszczanie muzyki z płyt? Z jednej bowiem strony, zespół brzmi bardziej naturalnie i swojsko, często też specjalizuje się w prowadzeniu różnego rodzaju zabaw i aktywizuje gości. Z drugiej jednak strony, pamiętajmy że występy zespołu są niepowtarzalne – zawsze istnieje ryzyko, że np. będą mieli gorszy wieczór.

Kluczowa jest też sprawa stawki. DJ to zwykle pojedyncza osoba, zaś w przypadku zespołu trzeba opłacić trzech, czy czterech członków. Do tego w przypadku DJ możemy wybrać praktycznie dowolną muzykę do odtwarzania. Z kolei zespół jest w stanie wykonać tylko te utwory, które zostały wcześniej przećwiczone. Niezależnie jaką decyzję podejmiesz, trzeba tu policzyć co najmniej 1500 – 1800 złotych.

Kwiaty i inne dodatki

Kolejnym elementem są różnego rodzaju elementy dekoracyjne, czy dodatki. Jednym z najważniejszych są oczywiście kwiaty. Tu wiele zależy od rozmiaru i charakteru wesela – niektórzy wybierają wersję minimalistyczną w postaci jedynie bukietów dla Panny Młodej, inni z kolei chcą kwiatami udekorować całą salę weselną.

Z tego też powodu ciężko wycenić tę pozycję. Podobnie jest z innymi, nieobowiązkowymi elementami, takimi jak na przykład winietki, przypinki, kolorowe wstążeczki, czy tak zwane szyszki (czyli drobne upominki dla gości). Tu wszystko zależy tak naprawdę od twojej wyobraźni i, nie oszukujmy się, budżetu.

Gdzie jest najtaniej, gdzie najdrożej?

Na ceny poszczególnych elementów ma wpływ ogrom czynników. Choć w dużych miastach konkurencja jest sporo, to równie wielki jest popyt na usługi związane ze ślubem. Szczególnie dotyczy to sal weselnych – najpopularniejsze lokale nierzadko mają terminy zarezerwowane na wiele miesięcy, a niekiedy nawet na kilka lat, do przodu. Warto więc rozejrzeć się po lokalach nieco oddalonych od miast.

Dzięki temu możemy natknąć się na spokojne, urokliwe miejsce z interesującą atmosferą, a w dodatku – sporo tańsze i dysponujące wolnymi terminami. Dodatkowo takie miejsca dysponują własną kuchnią i noclegami, zatem jeśli zdecydujesz się na swoisty “pakiet”, możesz liczyć na naprawdę przystępną cenę. Warto też zauważyć, że takie miejsca dysponują zwykle sporym terenem zielonym, pozwalając gościom nieco się przewietrzyć w trakcie imprezy.

Niekiedy na zewnątrz serwowane są na przykład przystawki z grilla. Warto też zauważyć, że na takie atrakcje ciężko liczyć zimą – za to w chłodne miesiące nieco łatwiej o wolne terminy. Warto też podkreślić, że okolice Warszawy i zachód kraju to miejsca o znacznie wyższych stawkach, niż obowiązujące na wschodzie kraju.

Czy warto się zapożyczać?

Rozpoczynanie wspólnego życia od kredytu nie wydaje się najmądrzejszym posunięciem. Z drugiej jednak strony – pamiętajmy też, że zwykle każdy gość pojawia się z prezentem. Nierzadko, oprócz tradycyjnego prezentu, pojawia się równie tradycyjna koperta. W środku takiej koperty najczęściej znajdziemy więcej gotówki, niż wydaliśmy na konkretnego gościa, czy parę. Oznacza to, że można potraktować wesele jako inwestycję, a koperty – jako zwrot tejże inwestycji.

I w takim kontekście można pokusić się o stwierdzenie, iż pożyczka na organizację wesela nie musi być wcale takim złym pomysłem. Tym bardziej, że w przypadku szybkiej spłaty – nie będzie ona kosztowna. Z drugiej jednak strony pamiętaj o jednym – zaproszenie na wesele wcale nie obliguje gości do przyniesienia, ani prezentów, ani kopert.

Może się zatem zdarzyć, że zebranych pieniędzy nie wystarczy na spłacenie takiej pożyczki. Dlatego zanim zdecydujesz się na taki krok, upewnij się, iż w razie czego będziecie w stanie spłacić taką pożyczkę własnymi siłami!

No dobrze – to ile w końcu kosztuje to wesele?

Warto zatem podsumować ile kosztują poszczególne elementy wesela, by dojść do końcowej kwoty. Oczywiście, wszystko zależy od pewnych zmiennych, ale ogólny wzór będzie zawsze wyglądał tak samo: Koszty stałe + koszty zmienne dadzą nam końcową kwotę.

Do kosztów stałych zaliczamy te, które należy ponieść niezależnie od liczby gości, a zatem: suknia, garnitur, ewentualne zabiegi kosmetyczne, fryzjerskie, a także fotograf i ewentualny operator kamery. Do kosztów zmiennych zaliczymy koszt zaproszeń, noclegu, sali i cateringu, a uzyskaną kwotę pomnóż przez liczbę gości. Obliczając końcową sumę dodaj od kilku do kilkunastu procent na różnego rodzaju nieprzewidziane wydatki – zdziwisz się jak wiele pojawi ich się podczas organizacji imprezy!

Podsumowując, wesele to z pewnością ogrom pracy i kosztów. Okazuje się jednak, że odpowiednia organizacja i dogłębne zaplanowanie całej uroczystości pozwala znacząco zredukować niepotrzebne koszty. Choć wielu specjalistów z branży uznaje, że koszt stuosobowego wesela to średnio 35.000 do 40.000 złotych, to relatywnie łatwo zredukować tę kwotę o co najmniej połowę – i to wcale nie kosztem jego jakości!

Ile koszuje wesele? O jakich kosztach trzeba pamiętać?
5 (100%) 1 vote

Redakcja

Tekst autorstwa twórców Progresywnych Finansów. Na blogu poruszamy kwestie finansów osobistych, oszczędzania, zarabiania oraz inwestowania zgromadzonego kapitału. Przygodę rozpoczęliśmy od bloga progresywni.eu oraz szkoleń finansowych poświęconych młodzieży - Akademii "Młodzi Bogaci", która zasięgiem objęła ponad 400 uczestników!

Related Articles

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Close
Close