Baza wiedzy

Gdzie wymienić uszkodzony banknot?

Z pewnością większości ludzi zdarzyło się kiedyś porwać lub przypalić banknot. Okoliczności mogły być przeróżne: od nieuwagi po czysty przypadek. Widywaliśmy wyprane, porwane i ubrudzone do granic możliwości banknoty. Jednakże mało osób zdaje sobie sprawę, że  niszczenie banknotów może być karane, a do wymiany banknotu na nowy – legalny – wystarczy kilka kroków! Skoro wiesz już, że zepsuty banknot można wymienić na nowy, pytanie brzmi: jak?

Pieniądz jest uszkodzony – to znaczy?

  • Banknot: jest przerwany, lekko spalony, tragicznie ubrudzony lub uszkodzony w inny sposób np. zaplamiony,  zamalowany oraz podklejony.
  • Moneta: jest zardzewiała, przecięta, wytarta, wygięta lub wygrawerowano na niej coś dodatkowego.

Gdzie wymienić uszkodzony pieniądz?

W większości przypadków wymiany można dokonać w dowolnym banku działającym w Polsce. Wystarczy więc, że udasz się do najbliższej placówki i zgłosisz problem, oddasz swój banknot lub monetę, a następnie otrzymasz nowy pieniądz. Operacja jest oczywiście bezpłatna i trwa chwilę.

Czasem jednak pojawia się podejrzenie co do autentyczności pieniędzy. Takie sytuacje mają miejsce szczególnie często w momencie, gdy pieniądze są zawilgocone, napisy na nich niewyraźne bądź noszą znamiona środków chemicznych. W takim przypadku banknoty w pierwszej kolejności trafią do centralni Narodowego Banku Polskiego, a my będziemy zobowiązani podać nasze dane korespondencyjne. O decyzji zostaniemy powiadomieni przez bank, w którym początkowo próbowaliśmy wymienić znaki pieniężne.

Co ważne: jeśli decyzja będzie negatywna – pieniądze wrócą do Ciebie niewymienione. NBP będzie musiało uzasadnić swoją decyzję.

Czy na wymianie nie stracę pieniędzy?

Zarządzenie prezesa NBP z 2018 roku uzależnia wysokość zwrotu od stopnia uszkodzenia znaku pieniężnego.  Banki zobowiązane są – na mocy zarządzania prezesa NBP – wymienić zniszczony banknot, jeśli więcej niż 45 proc. jego pierwotnej powierzchni zachowało się w jednym kawałku i możliwe jest rozpoznanie jego nominału.

  • 100% wartości nominalnej otrzymamy gdy:
    Banknot, który zachował ponad 75 proc. powierzchni, a także banknot przerwany bądź poplamiony, bank wymieni za jego pełną wartość nominalną.
  • 50% wartości nominalnej otrzymamy, gdy:
    Banknot, który zachował od 45 do 75 proc. pierwotnej powierzchni, zostanie wymieniony za połowę jego wartości nominalnej.

Tutaj można poczytać więcej: zarządzenie. 

Świnka prezentująca banknoty euro. We wpisie: gdzie wymienię uszkodzony banknot.

Zaprojektowane przez Freepik

Czy można wymienić uszkodzone  banknoty w obcej walucie?

Wymienić możemy także banknoty euro, jednak nie zrobimy tego w kraju.

Warunki wymiany banknotów euro reguluje decyzja Europejskiego Banku Centralnego z dnia 19 kwietnia 2013 r. w sprawie nominałów, parametrów, reprodukcji, wymiany i wycofywania banknotów euro (EBC/2013/10).

Ogólne zasady są bardzo zbliżone do wymiany złotych. Z różnic warto odnotować:

  • za wymienione banknoty otrzymujemy 100% ich wartości nominalnej;
  • jeżeli do wymiany przedstawione zostaje ponad 50 % banknotu euro;
  • jeżeli do wymiany przedstawione zostaje 50 % lub mniej powierzchni banknotu euro, o ile wnioskodawca udowodni, że brakujące części zostały zniszczone;
  • jeżeli istnieją wątpliwości co do autentyczności banknotów euro: obowiązek identyfikacji spoczywa na wnioskodawcy;
  • jeżeli przedstawione są autentyczne banknoty euro poplamione tuszem, skażone lub impregnowane: wnioskodawca składa pisemne wyjaśnienie dotyczące rodzaju plam, skażenia lub impregnacji;
  • opłata za banknoty uszkodzone przez urządzenia zapobiegające przed kradzieżą wynosi 10 eurocentów od banknotu; opłata pobierana jest tylko w przypadku wymiany co najmniej 100 uszkodzonych banknotów.

Dokument regulujący tę kwestię jest dostępny tutaj: źródło ECB.

Co więcej?

Pamiętaj, że przy wymianie pieniędzy w banku będziesz musiał podać swoje dane. Banki są zobowiązane do przestrzegania procedur w tym złożenia formalnego wniosku o wymianę. W naszej obecności pracownik banku powinien go skleić i zawrzeć informację o wartości nominalnej. Jeśli uda Ci się wymienić banknoty – otrzymasz pokwitowanie.

Jeśli masz wątpliwości co do pochodzenia banknotów lub ich autentyczności: lepiej zgłoś ten fakt szybko na policję. Twoje wątpliwości mogą okazać się niezasadne, ale gorzej jeśli będziesz obracał nielegalnymi znakami pieniężnymi, a wtedy konsekwencje są zdecydowanie poważniejsze.

Pamiętaj, że zarówno ty jak i potencjalny sprzedawca macie pełne prawo odmówić przyjęcia zużytych, naderwanych lub pomazanych banknotów. Może być to kłopotliwe, gdy posiadasz tylko jeden banknot w portfelu.

Jak uniknąć uszkodzeń?

Jeśli zdarza Ci się niszczyć banknoty to najłatwiej będzie, gdy przerzucisz się na kartę płatniczą i konto bankowe! Oczywiście możesz zostać przy banknotach więc pamiętaj, żeby nie wkładać do portfela pieniędzy w sposób chaotyczny (mogą się pognieść, przerwać lub zaciąć o suwak). Uważaj na wilgoć, sprawdzaj kieszenie w spodniach przed praniem. Monety odkładaj w suche miejsca, aby nie zardzewiały. Na szczęście jeśli coś złego przydarzy się Twoim pieniądzom – bez problemu będziesz mógł je wymienić. Teraz już wiesz jak! 

Tagi

Redakcja

Tekst autorstwa twórców Progresywnych Finansów. Na blogu poruszamy kwestie finansów osobistych, oszczędzania, zarabiania oraz inwestowania zgromadzonego kapitału. Przygodę rozpoczęliśmy od bloga progresywni.eu oraz szkoleń finansowych poświęconych młodzieży - Akademii "Młodzi Bogaci", która zasięgiem objęła ponad 400 uczestników!

Related Articles

omentarzy

  1. Chciałam wymienić uszkodzony banknot euro. Nigdzie nie chcą mi go wymienić. W Getin Bank, gdzie mam konto odesłali mnie do PKO, w PKO do NBP, a w NBP do oddziału gdzie mam konto lub za granicę!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Close
Close